Voor gesprekken in zwaar weer
‘Er is waarheid. Alle waarheden zijn eindig. Elke waarheid heeft aanvullende waarheden naast zich, onder zich en boven zich. De waarheid is onuitputtelijk’. Otto Duintjer
Op die momenten waarop de belangen groot zijn en de druk toeneemt op diegenen die aan het roer van de organisatie staan, nemen ook vaak de onderlinge spanningen toe. Sterke onderstromen in een bestuur of directieteam kunnen je ongewild doen afdrijven van het resultaat waar je met elkaar op af wilt koersen. Dit geeft een machteloos gevoel, je komt er niet meer goed uit met elkaar, lijkt een andere taal te spreken en belandt soms in conflict. De standpunten verharden, de kosten lopen op, frustratie neemt toe en de betrokkenen verliezen hun focus op doelstellingen van de organisatie. Hoe valt het tij te keren?
Navigeren in de mist
In een onderkoeld of oververhit gespreksklimaat verloopt de uitwisseling tussen betrokkenen vaak niet meer zonder slag of stoot. Logisch dat we ons in zulke situaties terugtrekken in de veiligheid van onze eigen overtuigingen, maar daardoor vernauwt het perspectief. Helder zicht vertroebelt door een opkomende mist van emoties, eerdere ervaringen, oordelen en gedachten. Voor je het weet heeft ieder zijn conclusies getrokken. Vaak vastomlijnd, stellig en een tikkeltje grillig. Tevergeefs proberen we dan door de mist heen naar een/het doel te sturen.
Over wie gaan die conclusies eigenlijk? Vaak zeggen ze meer over degene die ze gevormd heeft dan over diegene of datgene waar ze betrekking op lijken te hebben. Welke aannames over jezelf, anderen en de wereld beïnvloeden je perspectief? Het vraagt moed om de kijker om te draaien, naar je eigen mist te kijken en te herkennen vanuit welk referentiekader jij in gesprek bent.
Opklaringen
Om de mist te (ver)klaren duid ik de dynamiek in het gesprek, maak ik ieder bewust van onderstromen, verhelder ik perspectieven en ontwar ik wederzijdse verwachtingen. Met als doel om in korte tijd met elkaar te onderzoeken wat er nodig is om tot gezamenlijke besluitvorming te komen. Soms duiken we waarden op die bedolven zijn onder een laag normen, om deze weer aan de oppervlakte te krijgen.
Het is cruciaal dat iedere gesprekspartner het ontstaan en het effect van zijn eigen beeldvorming herkent en erkent om verantwoordelijkheid te kunnen nemen voor diens eigen aandeel in het gesprek. Daardoor zal de mist opklaren en komt er ruimte voor nieuwe perspectieven.
Ik schakel tussen enerzijds reflectie en verdieping en anderzijds snelheid en een scherpe gedachtegang, om kraakheldere besluiten te nemen. Besluiten die kloppen, op alle lagen. Zowel zakelijk als persoonlijk, zowel financieel als emotioneel.